Ruimte 31
September 2016Erfgoed
Het tijdsgewricht waarin we leven wordt gekenmerkt door de afbraak van een aantal oude maatschappelijke structuren en conventies. Dat heeft ook gevolgen voor de manier waarop we met ons verleden omgaan. Zoals kernredacteur Karel Dendooven het stelt: ‘De basisvragen “wat is erfgoed?” en “hoe zorgen we voor erfgoed?” worden uitgebreid met “waarom hechten we belang aan erfgoed?” en “voor wie doen we dit?”. Het veeleer statische concept van ‘behoud’ wordt vandaag op verschillende vlakken uitgedaagd door een dynamischer visie geaxeerd op ‘ontwikkeling’. Die vernieuwde vraagstelling rond onroerend erfgoed – en uiteraard de ruimtelijke implicaties daarvan – vormden het vertrekpunt van ons verhaal.
artikels
Een lokale waardering van de Inventaris Bouwkundig Erfgoed
Auteur: Bram Lattré (01-09-2016) | Sinds 2004 publiceert de Vlaamse overheid elk jaar een inventaris van het bouwkundig erfgoed. Deze lijst bevat intussen ruim tachtigduizend relicten. Dit zijn gebouwen van alle mogelijke typologieën: burgerhuizen, arbeiderswoningen, historische hoeves, kerken, wegkapelletjes, monumenten in de openbare ruimte… Ze getuigen van ons gemeenschappelijk verleden. Met deze inventaris reikt de Vlaamse overheid de lokale besturen een belangrijk instrument aan om het onroerend erfgoed beter te bewaren.
lees meerEen tweede kans. Herbestemmingsscenario's voor leegstaand erfgoed
Auteur: Christophe Souliaert (01-09-2016) | Welke nieuwe invulling kunnen we vinden voor de exponentieel toenemende leegstand van kerken, kloosters, boerderijen, kastelen en ander waardevol onroerend erfgoed? De vraag wordt met de dag urgenter. Maar de mogelijke scenario’s die zich aandienen worden ook steeds diverser.
lees meerErfgoed beheerplannen
Auteur: Hans Druart (01-09-2016) | In de wereld van de chemie is een katalysator een stof die de snelheid van een bepaalde reactie beïnvloedt zonder zelf verbruikt te worden. In de wereld van de ruimtelijke planning kan dat een persoon, een object, een idee of een gebeurtenis zijn die een invloed heeft (gehad) op de geschiedenis van een plaats. Zowel materieel als immaterieel erfgoed bezit de potentie om ruimtelijke ontwikkelingen te initiëren en bevorderen. Er mag dan wel een hardnekkig vooroordeel bestaan dat het noodzakelijkerwijs een beperking of vertraging van ruimtelijke ontwikkelingen met zich meebrengt, in de praktijk kan erfgoed op diverse manieren bijdragen tot een meer geïntegreerde aanpak. Erfgoedbeheerplannen vormen in het kader van het Onroerenderfgoeddecreet het middel bij uitstek om hiermee aan de slag te gaan.
lees meerOntwerp van een productief landschap
Auteur: Laura Rijsbosch (01-09-2016) | Een van de winnaars van de VRP-Afstudeerprijs 2015 was Laura Rijsbosch (VUB), die gelauwerd werd voor haar eindwerk ‘Productief Landschap als bron voor ruimtelijke ontwerpstrategieën in peri-urbane gebieden’. Rijsbosch vertrekt vanuit de vaststelling dat de open ruimte in peri-urbane gebieden onder druk staat. Niet alleen door de toenemende bebouwing, maar ook door de interne claim van verschillende actoren die er hun plaats zoeken. Dat leidt tot de vraag: kan de creatie van een productief landschap een toekomstperspectief bieden voor een duurzame ontwikkeling van deze gebieden?
lees meerTerug naar de dorpen
Op uitnodiging van het gemeentebestuur van Gooik en de Plattelandsacademie van de Landelijke Gilden werkten 52 studenten uit de master stedenbouw en ruimtelijke planning van de KU Leuven gedurende een intensieve werkweek (november 2015) aan een visie op het ‘herdorpen’ van Gooik in Vlaams-Brabant. Deze ambitie is een duidelijke beleidsprioriteit voor het gemeentebestuur, zoals ook blijkt uit het masterplan dat Maat Ontwerpers uitwerkte voor de hoofdkern Gooik.
lees meerVan leegstand naar zinvolle ruimte
Auteur: Tim Van Wanroij (01-09-2016) | Een leegstaande brandweerkazerne, een braakliggend stuk terrein, de roep om betaalbare werkplekken voor startende ondernemers. Het zijn opgaven die in elke willekeurige stad aan de orde zijn. Maar wat doe je als stadsbestuur, wanneer er over de toekomstige ontwikkeling van de stad meer vragen zijn dan antwoorden? Die vraag stelde de gemeente Maastricht zich ook tijdens de Biënnale Leegstand en Herbestemming in 2011, georganiseerd door de gemeente, in samenwerking met Amsterdam en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Sindsdien is er veel veranderd in Maastricht.
lees meer