artikels

• sneak peek | lees het volledige artikel

  De stadsregio als samenlevingsmodel

  Auteur: Ties Vanthillo (1 december 2019). Dit artikel gaat dieper in op de conclusies van een IDEA-studie uit 2018 en de motivatie voor een meer stadsregionale focus in de toekomst.

  lees meer

• Cartografische verkenning van de Antwerpse stadregio

  Auteur: Ellen Verbiest (1 december 2019). LABO RUIMTE is een open samenwerkingsverband tussen het Team Vlaams Bouwmeester en Departement Omgeving, naargelang de thematiek uitgebreid met geëngageerde administraties, experts, relevante organisaties en actoren. LABO RUIMTE voorziet een laboratorium voor complexe ruimtelijke vraagstukken, waar via ontwerp en maatschappelijk debat wordt onderzocht hoe de evolutie naar een duurzamere samenleving vorm kan krijgen.

  lees meer

• Cittaslow

  Auteurs: Dominique Vanneste en Isabel Geysens (1 december 2019). Deze bijdrage vormt het raamwerk van een onderzoek rond 'slow tourism'. Omdat de problemen met massatoerisme steeds groter worden, klinkt de roep om op een andere manier te gaan reizen steeds luider. Toeristen wordt gevraagd om zich op hun reisbestemming anders en op een meer duurzame manier te gedragen. Dit kadert echter in een bredere beweging. Lokale overheden voelen zich aangesproken om een (meer) duurzame samenleving voor hun inwoners en bezoekers te creëren door in te zetten op een aantal kernwaarden. Beleid rond gastvrijheid is daar één van; samenwerking een andere.

  lees meer

• De comeback van Christaller in de Westhoek

  Auteurs: Suzanne Van Brussel, Gertjan Lebrun en Brecht Vandekerckhove (1 december 2019). Vlaanderen wil met het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV) inzetten op een compactere en efficiëntere ruimte-inname om zo meer open ruimte te vrijwaren: een transitie die noodzakelijk is om de toekomstige sociale, economische en ecologische uitdagingen aan te kunnen. De bereikbare plaatsen met een uitgebreid voorzieningenapparaat worden verder versterkt, terwijl de minder goed bereikbare - afgelegen kleine dorpjes, woonlinten, verspreide bebouwing - niet langer groeien. De focus in het Beleidsplan ligt voornamelijk op de stedelijke en hoogdynamische gebieden. Maar intussen verkavelt de Vlaming ook in afgelegen gebied lustig verder. Wij pleiten er dan ook voor om in het hele transitieverhaal de kleine kernen niet te vergeten en zochten naar een benadering op maat van laagdynamische gebieden.

  lees meer

• 'De heilige graal van "de juiste schaal" is een mythe.'

  Auteurs: Hans Tindemans en Koen Raeymaekers (1 december 2019). Wat is vandaag de relevantie van een provinciale werkingsschaal in het licht van de uitdagingen in deze eeuw? Gaat het om een achterhaalde bestuursvorm, of kan de provincie integendeel de weg wijzen in de zoektocht van een gemeenschap in transitie? We gingen aankloppen bij Cathy Berx, die sinds 2008 actief is als gouverneur van de provincie Antwerpen. Hier volgt het verslag van een lang en openhartig gesprek.

  lees meer

• De Vlaams-Nederlandse Delta

  Auteur: Gitte De Vries (1 december 2019). Meer dan ooit vragen de uitdagingen van deze tijd om een grensoverschrijdende, grensontkennende en grensverleggende samenwerking. Om gemeenschappelijke noden aan te pakken richtten in 2011 de grensprovincies Antwerpen, Noord-Brabant, Oost-Vlaanderen, West-Vlaanderen, Zeeland en Zuid-Holland een samenwerkingsnetwerk op: de Vlaams-Nederlandse Delta.

  lees meer

• De Zwitserse agglomeratieprogramma's

  Auteur: Han van de Wetering (1 december 2019). In Zwitserland speelt de stadsregionale schaal al twaalf jaar een centrale rol in de ruimtelijke ordening. Voor een goede internationale concurrentiepositie moeten de stedelijke agglomeraties, waar 84 procent van de Zwitserse economische bedrijvigheid plaatsheeft, allereerst zelf goed functioneren. En dat lukt aardig, dankzij de agglomeratieprogramma's die een twintigtal jaar geleden werden opgestart. Nadat hij in 2013 een eerste artikel over deze programma's schreef voor Ruimte 17, maakt Han van de Wetering nu een stand van zaken op van een instrument dat zijn verdiensten ruimschoots bewezen heeft.

  lees meer

• Het Vlaamse platteland van de toekomst door een Deense bril

  Auteur: Jeroen De Waegemaeker (1 december 2019). De voedselproductie en het platteland van de toekomst worden vanuit vele hoeken bediscussieerd. Zo organiseert het befaamde Guggenheim Museum in New York in het voorjaar de tentoonstelling The countryside has the future, waarin ook een visie wordt uitgetekend voor de voedselproductie van de toekomst. Steeds vaker komen het platteland en de landbouw ook aan bod in de wereld van ontwerpers en planners (zie onder meer Ruimte 14 en 41). Maar wat brengt de toekomst? En waar staat Vlaanderen? In een zoektocht naar antwoorden klopten we aan bij de Deense professoren Lone Kristensen en Jørgen Primdahl. Ze bieden ons een frisse blik van buitenaf.

  lees meer

• Lokale verdichting: 62 steden en gemeenten aan het woord

  Auteurs: Pieterjan Schraepen, Filip De Rynck, Joris Voets (1 december 2019). Ter gelegenheid van 20 jaar bouwmeesterschap organiseerde het Team Vlaams Bouwmeester, in samenwerking met de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten en het Kenniscentrum Vlaamse Steden, op 1 oktober 2019 in de Gentse Krook een dialoog met steden en gemeenten. Aan dat dialoogmoment ging een informele bevraging vooraf: met welke concrete vragen over ruimtelijke problematieken worden de Vlaamse lokale besturen geconfronteerd en wat verwachten zij van de Vlaamse overheid en de Vlaams Bouwmeester?

  lees meer

• Planners zonder Grenzen

  Auteur: Frank D'hondt (1 december 2019) | Plaatselijke contexten zijn in planning altijd bepalend, maar landsgrenzen zijn universeel in doel en functie: ze markeren een verschil in beleid, wetten en handhaving met het buurland waarmee een grens wordt gedeeld of betwist. Soms is dat verschil erg groot - denk maar aan de grens tussen Noord- en Zuid-Korea - en soms is er maar een gering verschil, zoals in de Benelux-landen. Voor de ruimtelijke planning van grenssteden en -regio's zijn grenzen echter altijd een probleem, aangezien ruimtelijke structuren, zoals rivieren en 'flows' van mensen, dieren, ideeën en geld, niet zomaar ophouden aan de grenzen, die in de loop van de geschiedenis meestal arbitrair bepaald werden (en ook erg volatiel blijken te zijn).

  lees meer

• Stadsplanning in Hong Kong (2)

  Auteur: Kristien Lefeber (1 december 2019). Terwijl de spanningen tussen burgers en Chinese overheid in de straten van Hongkong naar een kookpunt evolueren, bekijkt Kristien Lefeber in het tweede deel van haar Hong Kong-dyptiek de ruimtelijke plannen en instrumenten die deze metropool ter beschikking heeft om 'een georganiseerde, efficiënte en gewenste plaats voor mensen te creëren om te wonen en te werken'. Of de participatieprocessen en burgerbetrokkenheid die aan de basis van deze plannen zouden liggen een gegarandeerd gegeven zijn in deze context, zal de toekomst moeten uitwijzen.

  lees meer

• Terugblik op de Werelddag van de Stedenbouw 2019

  Auteur: Hans Tindemans (1 december 2019). Tijdens de Werelddag van de Stedenbouw 2019 kwamen zo’n 250 ruimtemakers bijeen in cc Het Bolwerk in Vilvoorde om er zich, onder het motto ‘samen in de regio’, te buigen over het thema van (stads)regionale samenwerking. Met plenaire lezingen, interactieve momenten, videoboodschappen en smartphonepeilingen werd de deelnemers gevraagd mee na te denken over de vraag hoe ruimtelijk planners stadsregio’s in Vlaanderen mee vorm kunnen geven.

  lees meer